Ayvalık ve Cunda Gezi Rehberi

Ayvalık Sahili

50.yaşını kutlayan Setur’un davetlisi olarak Ege’nin güzel kıyı kasabası Ayvalık’tayım. Önce Ayvalık ve Cunda adasını sonra Midilli Adası’na geçeceğiz. Gelmişken bir Ayvalık ve Cunda Gezi Rehberi çıkarmadan dönmek olmazdı.

İlk kez 2000 yılında start alan ve iki yılda bir düzenlenen Ege Yat Rallisi’nin bu yıl yedincisi yapılıyor. Sektörde 50’nci yaşını kutlayan Setur’un davetlisi olarak Ayvalık’taydım. Üç gün süresince hem yarışçılarla Ege Yat Rallisi’nin nabzını tuttum hem de Ege’nin iki kıyısını; Ayvalık ve Midilli Adası’nı gezme şansı buldum.

Bazen çok yakınımızdaki yerleri gezmeyi unutuyoruz. Yıllar yılı yaz tatili için Altınoluk’a yazlığa ve dalışa Ayvalık’a  gelen biri olarak bu güzel yerleri ayrıntılı gezmediğim için pişmanlığı büyük. Ayvalık – Cunda gezilecek yerler listesi aslında oldukça kalabalıkmış. Buraya gelince anladım. İki yer için dolu dolu iki gün ayırmak gerekiyor. Yazın sıcağında buraları gezmek insanı zorlasa da tadı başka. Amacınız kültür gezisiyse nisan-mayıs ya da eylül-ekim aylarında gelmekte yarar var.

Ayvalık ile Cunda Adası, Roma ve Osmanlı İmparatorluğu başta olmak üzere tarihte birçok medeniyete ev sahipliği yapmış. 19’uncu yüzyılın sonlarına ve 20’nci yüzyılın başlarına kadarsa en parlak dönemini geçirmiş. Kentte yaşayan Rumlar 1821 yılında Yunan ayaklanmasına katılınca ilçenin büyük bir kısmı boşaltılmış. Daha sonra geri gelenler olsa da eski birlik düzen sağlanamamış. Bölgede eski dönemlere ait fazlaca bir kalıntı kalmasa da yer yer Antik Yunanistan ve Roma çağlarına ait bazı eserler görülüyor. Ayvalık ve Cunda’yı görülmeye değer kılan yapılar; Rumlardan kalan evler, daracık sokaklar, kiliseler ve bazı tarihi yapılar olarak sıralanabilir. Zaman kısıtımız nedeniyle hızlı bir tur yapıyoruz. Görmediğim yerleri görmek için tekrar geleceğim.

Ayvalık gezilecek yerler

Şeytan Sofrası

Ayvalık ve Midilli manzarasına sahip kayalık tepelerin üzerinde yer alan, şeytanın ayak izlerinin burada olduğuna inanılan bir lav birikintisi. Demir kafes içerisinde şeytana ait olduğu düşünülen kocaman bir ayak izi bulunuyor.

İlk Kurşun Tepesi

Cumhuriyet döneminde düşmana ilk kurşun buradan atıldığı için adı İlk Kurşun Tepesi’dir. Kentin hakim noktasındaki tepe mutlaka çıkılması gereken tepelerden.

Cennet Tepesi

Şeytan Sofrası’ndan sonra bölgenin en güzel tepelerinden. Tepe Ayvalık’ın Armutçuk köyünde bulunuyor.

Delikli Taş ve Kartal Yuvası

Yapısal özelliği nedeniyle Çamlık Koyu’ndaki bu bölgeye Delikli Taş ve Kartal Yuvası deniyor. İskele ve Tımarhane Adası arasında kalan kayalıklar kartal yuvasına, buranın sonunda yer alan koyu renkteki taşsa delikli vie yapıya sahip olduğu için bu ad verilmiş.

Eski Ayvalık Evleri

Rengarenk kapıları, pencereleriyle ilgi çeken Ayvalık evleri görselliği ön planda tarihi evlerdir. Dikkatlice incelendiğinde ne kadar iyi bir ağaç ve taş işçiliğiyle yapıldığı gözükmektedir. Bir çoğu günümüze kadar sapsağlam gelse de bir kısmı bakımsızlıkla yüz yüze bırakılmıştır.

Saatli Cami (Agai İanni Kilisesi)

18’inci yüzyılın sonlarında 19’uncu yüzyılın başlarında yapıldığı tahmin edilen yapı Agai İanni Kilisesi olarak inşa edilmiş. Mübadele döneminde kent halkının ihtiyaçlarını karşılaması amacıyla 1928 yılında camiye dönüştürülmüş.

Çınarlı Cami

Kilise olarak 1790 yılında tamamlanan yapı, 1923 yılında camiye çevrilmiş. İç kısmında sütun ve kemerleriyle dikkat çeken Çınarlı Cami’nin merdivenleri, pencere kemerleri, lento ve söveleri sarımsak taşından yapılmış.

Hayrettin Paşa Cami

1850 yılında inşa edilen yapı Ayvalık’ın ilk kiliselerinden. Cumhuriyetle birlikte camiye çevrilmiş. Kubbesiz olarak inşa edilmiş, bazilika şeklindeki yapı üç nefli ve üç apsisli yapısıyla dikkat çekiyor.

Faneromeni Kilisesi (Ayazma Kilisesi)

Kemal Paşa mahallesinde bulunan kilisenin içindeki su kutsal kabul ediliyor. Adını bu sudan alan kilise 1890 yılında tamamlanmış.

Aya Triada Kilisesi

Kazım Karabekir mahallesindeki kilise 18 – 19.’ncu yüzyılda Rum Ortodoks kilisesi olarak yapılmış. Kilisenin alt katının mimarisinde sarımsak taşı, üst katında ahşap malzeme kullanılmış.Dönemin önemli eserlerinden olan klisesin ahşap bölümü çöktüğü için sadece giriş bölümü ayakta duruyor.

Portaitissa Kilisesi

Sakarya mahallesindeki kilise yapılış tarihi bilinmiyor. Kilise kentin en küçük kilisesi ve ayakta kalan nadir tarihi yapılardan olma özelliği taşıyor.

Hamidiye Cami

19’uncu yüzyılda II. Abdülhamit döneminde yapılan cami kentte yaşayan müslüman nüfus için yapılan tek cami olma özelliğine sahip. Sarımsak taşı kullanılarak yapılan yapı kentteki diğer yapılarla benzer özellikler taşıyor.

Cunda gezilecek yerler

Taş Kahve

Cunda sahilinde bulunan tarihi yapının 1800’lü yılların sonu ile 1900’lü yılların başında yapıldığı tahmin ediliyor. İnşası sırasında kullanılan doğal sarımsak taşı, taş işçiliği, yüksek tavanı ve kolonsuz inşasıyla görenleri kendisine hayran bırakıyor.

Agios Yannis Kilisesi ve Değirmeni (Sevim ve Necdet Kent Kitaplığı)

Şapeli ve değirmeniyle dikkat çeken Kilise Cunda’nın en tepesinde bulunuyor. Rahmi Koç Müzecilik ve Kültür Vakfı tarafından restore edilen Agios Yannis Kilisesi kent kütüphanesi olarak kullanılıyor. Burası Aşıklar Tepesi olarak da anılıyor. 

Aya Triada Kilisesi

18-19. yüzyıl Rum Ortodoks kiliselerinden olup, Hagia Triada Kilisesi olarak da anılıyor. Bir dönem tütün deposu olarak da kullanılan kilisenin günümüze sadece üç duvarı sağlam kalmış.

Taksiyarhis Kilisesi - Cunda Rahmi Koç Müzesi

Taksiyarhis Kilisesi – Ayvalık ve Cunda Gezi Rehberi

Taksiyarhis Kilisesi (Rahmi Koç Müzesi)

1873 yılında inşa edilmiş bölgenin en büyük kilisesi. Uzun yıllar tekel deposu olarak harap halde kullanılan kilise restore edilerek 31 Mayıs 2014 tarihinde Ayvalık Rahmi M. Koç Müzesi olarak ziyarete açılmış. Klise içerisinde bulunan çan II. Dünya Savaşı sırasında yerinde çıkarılarak halka haber verilmesi için kullanılmış. Günümüzde bu çan Türkiye’den kaçırılan birçok tarihi değerimiz gibi Berlin’deki Bergama Müzesi’nde sergileniyor.

Taksiyarhis Ta Çamia (Çamlı Manastırı)

Adını kurulduğu çamla kaplı ormandan alan manastırın tam kuruluş tarihi bilinmiyor. 1944 depreminde duvarlarının bir kısmı yıkılsa da adanın ayakta kalabilen kiliseleri arasında yer alıyor.

Ai Yorgis Manastırı (Güvercin Adası Manastırı)

Orta Çağ’da inşa edilen manastır Güvercinlik Adası’nda bulunuyor. Ne yazık ki karadan ulaşım yok, tekneyle adaya yanaşmak gerekiyor. Tarihçilere göre yaşlanan kaçakçıların ve korsanların günahlarından arınmak için inzivaya çekildikleri bir manastır.

Leka Panayia Manastırı (Koruyan Meryem Manastırı)

Komili Ailesi tarafından malikane olarak kullanılan manastır, denize yakın zeytin ağaçlarının içerisine inşa edilmiş.

Ay Işığı Manastırı / Ai Dimitri Ta Salina

Pateriça yarımadasının en uç noktasında yer alan manastır dik bir tepeniz denizle birleştiği noktaya kurulmuş. Yıllar içinde çeşitli restorasyon çalışmalarıyla ayakta kalan manastıra en büyük restorasyon çalışması Sabancı ailesi aldıktan sonra yapılmış. Manastır 2012 yılında beri Sabancı ailesi tarafından kullanılıyor.

Tavuk Adası Manastırı (Ayiu Ionnu Tu Podromu)

Ayvalık ile Cunda arasında kalan Tavuk Adası’nda bulunan manastır mübadele döneminde ağır tahribata uğratılmış ve üzerinde sadece kalıntıları kalmış.

Cunda Adası Kız Okulu

1873 yılında inşa inşa edilen ve uzun yıllar eğitim yapılan Cunda Adası Kız Okulu, Ayvalık Belediyesi tarafından yapılan restorasyon çalışmalarının ardından Alibey Kültür Merkezi olarak kültür ve snaat etkinliklerine ev sahipliği yapmaktadır.

Profit İliya Manastırı (İlyas Peygamber Manastırı)

1760 yılında Nesos ve Pordoselene Antik Kenti’nin nekropolis alanının üzerine kurulmuş manastırdan günümüze herhangi bir kalıntı ne yazık ki kalmamış.

Kızlar Manastırı (Evangelistriya)

1900’lü yıllarda tamamı sarımsak taşından inşa edilen manastır üzerinde bulunduğu arazinin sahibi tarafından yıktırıldığı için manastırdan gününüze hiçbir kalıntı kalmamış.

Bir Cevap Yazın